Τα άλογα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου ήθελα πάντα να αποκτήσω ένα δικό μου άλογο. Τα τελευταία δυόμισι χρόνια μπήκαν στη ζωή μου για τα καλά, κάνοντάς με ευτυχισμένη. Ένα άλογο μπορεί να γιατρέψει το σώμα σου και την ψυχή σου. Κυριολεκτώ! Τους χρωστάω λοιπόν κάποια τιμητικά λόγια για τις πράξεις τους και τα κατορθώματά τους.
Η άλλη μου μεγάλη αγάπη είναι τα παιδιά. Η αγνή και καθαρή ψυχή των παιδιών, στο δικό μου μυαλό, είναι απόλυτα συνυφασμένη με εκείνη των αλόγων. Έψαξα και ασχολήθηκα με το πάντρεμα αυτών των δύο κομματιών, ώστε να ολοκληρωθεί το δικό μου παζλ. Η ένωση των κομματιών ακούει στο όνομα θεραπευτική ιππασία και ιπποθεραπέια. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με την διαφορά αυτών.
Η θεραπευτική ιππασία
Στόχος σε αυτή την περίπτωση είναι τα πολλαπλά οφέλη που έχουν να κάνουν με την κίνηση, την επαφή του ασθενούς με το άλογο και το χώρο όπου διεξάγονται οι συνεδρίες. Οφέλη όπως, ευχαρίστηση, ψυχαγωγία, κοινωνικοποίηση, βελτίωση ικανοτήτων μέσα από την άσκηση, κτλ, ή απλά εκμάθηση ιππασίας σαν χόμπι ή σπορ, μέσα σε ασφαλή για αυτούς πλαίσια. Την θεραπευτική ιππασία πρέπει να την ασκούν εκπαιδευτές ιππασίας, γυμναστές ειδικής αγωγής, κτλ., οι οποίοι έχουν εξειδικευτεί στην θεραπευτική ιππασία, και απαραίτητα κάτω από την επίβλεψη ειδικών της αποκατάστασης, όπως φυσιάτρων, φυσικοθεραπευτών, εργοθεραπευτών, λογοθεραπευτών, κτλ., επίσης εξειδικευμένων στην θεραπευτική ιππασία.
Η Ιπποθεραπεία
Ιπποθεραπεία είναι μια θεραπευτική συνεδρία και αφορά τους επιστήμονες της αποκατάστασης (φυσικοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές ψυχιάτρους, ψυχολόγους). Πρόκειται για την μεταφορά μιας συνεδρίας αποκατάστασης, αντί στην αίθουσα στην αρένα και αντί να χρησιμοποιούνται κάποια άλλα θεραπευτικά εργαλεία, χρησιμοποιείται το άλογο. Στην περίπτωση αυτή το μόνο που διαφέρει από μια συμβατική συνεδρία είναι ο χώρος (αρένα) και το μέσο (άλογο). Επίσης τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις (αξιολόγηση, πρωτόκολλο θεραπείας, στόχοι θεραπείας, κτλ), που απαιτούνται και στο θεραπευτήριο. Σε καμία περίπτωση όμως δεν αντικαθιστούν τις κλασικές συνεδρίες. Την ιπποθεραπεια πρέπει να την ασκούν εκπαιδευτές ιππασίας, γυμναστές ειδικής αγωγής, κτλ., οι οποίοι έχουν εξειδικευτεί στην θεραπευτική ιππασία, και απαραίτητα κάτω από την επίβλεψη ειδικών της αποκατάστασης, όπως φυσιάτρων, φυσικοθεραπευτών, εργοθεραπευτών, λογοθεραπευτών, κτλ., επίσης εξειδικευμένων στην θεραπευτική ιππασία. (Τριανταφυλλίδου ανάκτηση από Ε.Ε.Θ.Ι.Ι.Ε 2018)
Όπως γίνεται αντιληπτό και στις δύο περιπτώσεις πολύτιμος συνεργάτης είναι το άλογο. Η σχέση που αναπτύσσει το παιδί με το άλογο είναι ξεχωριστή και ουσιαστική. Τα άλογα θεραπευτές είναι ειδικά εκπαιδευμένα και έτοιμα να δεχτούν τις συμπεριφορές των παιδιών. Ένα άλογο δεν μπορεί να διακρίνει αν το παιδί που ανεβαίνει πάνω του έχει αυτισμό ή νοητική υστέρηση άλλα βλέπει το παιδί δίχως διακρίσεις. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η αυτοπεποίθηση του παιδιού, καθώς αυτό που επιζητούν όλα τα παιδιά είναι η αποδοχή και το άλογο την προσφέρει ολοσχερώς. Τα άλογα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται καλά για τον εαυτό τους. Ο Dr. Grandin αναφέρει ότι υπάρχει συχνά μια ειδική σύνδεση ή ταυτοποίηση που συμβαίνει όταν ένα παιδί με αυτισμό αρχίζει να αλληλοεπιδρά με ένα άλογο. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του: (Hayes Τ. 2017 & Bενέτη Β., 2018)
«Όταν ένα αυτιστικό παιδί αισθάνεται την άνευ όρων αποδοχή από ένα άλογο, πιστεύω ότι ένα μικρό μέρος της ψυχής τους θεραπεύεται»
Εκτός όμως από την ψυχική ανάταση που προφέρει το άλογο, πώς αλλιώς μπορεί να βοηθήσει;
Η θεραπευτική ιππασία αλλά και η ιπποθεραπεια έχει θετικά αποτελέσματα στις ευπαθείς ομάδες ατόμων και αυτό γιατί :
Η τρισδιάστατη κίνηση που πραγματοποιεί η λεκάνη του αλόγου μιμείται το πρότυπο κίνησης της ανθρώπινης λεκάνης κατά τη βάδιση, παρέχοντας έντονη διέγερση και με συνεχή ανατροφοδότηση στο σώμα του αναβάτη, η οποία τον βοηθά να βελτιώσει τον μυϊκό του συντονισμό, την ισορροπία του, τον έλεγχο του σώματός του, να αυξήσει την κινητικότητα της λεκάνης του, ενώ παράλληλα μεταδίδει στον εγκέφαλο του αναβάτη ένα πρότυπο κίνησης παρόμοιο με το πρότυπο της ανθρώπινης βάδισης. Βοηθά με αυτόν τον τρόπο τον ασθενή να βελτιώσει τα κινητικά του ελλείμματα και να αυξήσει την ποιότητα της ζωής του.
Η επαφή με το άλογο αυξάνει τη συγκέντρωση και την προσοχή, βελτιώνει τις γνωστικές και τις αντιληπτικές ικανότητες, αυξάνει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση, γι’ αυτό και βοηθά ανθρώπους με νοητικά προβλήματα. «Το μυστικό είναι να δημιουργηθεί μια σχέση μεταξύ παιδιού και αλόγου που θα αποτελέσει κίνητρο για το παιδί, ώστε να αυξήσει την προσοχή του στη δραστηριότητα και να μάθει πιο εύκολα και γρήγορα πράγματα που έχουν σχέση με την αντίληψη του σώματός του αλλά και του χώρου γύρω του», τονίζουν οι ειδικοί. Η σχέση αυτή, δημιουργεί ένα κίνητρο για τα παιδιά, ώστε να αντιμετωπίσουν τις θεραπευτικές συνεδρίες σαν παιχνίδι και διασκέδαση.
Η θερμοκρασία του σώματος των ιπποειδών είναι υψηλότερη από εκείνη ενός ανθρώπου, κυρίως στο λαιμό, τη χαίτη, ανάλογα με τον τύπο της άσκησης που το ζώο εκτελεί. Αυτή η επιπλέον ζεστασιά μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση της πλαστικότητας του αναβάτη, στη μείωση της σπαστικότητας και στο τέντωμα των μυών του αναβάτη.
Η ικανότητα συντονισμού της δεξιάς και της αριστεράς πλευράς του σώματος και η διέλευση από τη μέση γραμμή του σώματος αποτελεί ένδειξη ότι και οι δύο πλευρέςτου εγκεφάλου συνεργάζονται και μοιράζονται αποτελεσματικά τις πληροφορίες. Αυτή η ικανότητα παρατηρείται όταν τα παιδιά μεταφέρουν αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο, ή όταν μετακινούνται και οδηγούν το άλογο. Όταν αναπτύσσεται αυτός ο συντονισμός, τα παιδιά μπορούν να ελέγξουν αντικείμενα διαφόρων μεγεθών, βάρη, σχήματα και υφές και να χρησιμοποιήσουν λεπτό έλεγχο κινητήρα
(Επιστημονική Εταιρεία Θεραπευτικής Ιππασίας, & Granados & Agis, 2011).
Επιλογικά, σας αναφέρω μια ενδεικτική λίστα παθήσεων, στις οποίες η θεραπευτική ιππασία και η ιπποθεραπεία θα είχε σημαντικά οφέλη.
Εγκεφαλική παράλυση
Δισχιδής ράχη
Μυϊκή δυστροφία
Βλάβες του νωτιαίου μυελού
Σκλήρυνση κατά πλάκας
Εγκεφαλικά επεισόδια
Κακώσεις της κεφαλής
Πολιομυελίτιδα
Τύφλωση
Κώφωση
Διαταραχές του λόγου
Αρθρίτιδα
Απουσία – παραμόρφωση άκρων
Σύνδρομο Down
Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές (Αυτισμός)
Μαθησιακές Δυσκολίες(Δυσλεξία)
Ψυχικές διαταραχές
Προβλήματα συμπεριφοράς
Υπερκινητικότητα
Νοητική Υστέρηση
Καυκά Μαρία, ειδική παιδαγωγός
*Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα οφέλη των θεραπειών με άλογα και συνεδρίες θεραπευτικής ιππασίας επικοινωνήστε μαζί μας και με την εκπαιδεύτρια- προπονήτρια στον όμιλο Ιππικής αντοχής Endurance club Τέρρυ Μακρίδη τηλέφωνο: 6975903301 email: makriditerry@gmail.com.
